Sıkça Sorulan Sorular

Ayakkabı ve Deri Bakımı

Tüm doğal ürünler gibi deri de yaşlanır. Rutubet, soğuk, kuru hava, güneş gibi doğal etkenlerle elastikiyeti azalır, doğal özelliklerinin uzun süre korunması için bakım uygulanması şarttır. Derinin türü ve proses edilme biçimi nedeniyle, tek bir bakım ürünü mevcut değildir. Derinin türü ve amacına göre değişik bakım ürünleri geliştirilmiştir.

İlk kez kullanımdan önce, krem veya sprey şeklinde koruyucu film oluşturan bir bakım ürünü kullanılmalıdır. Bakım uygulaması sırasında deri kesinlikle kuru olmalıdır.

Nemlenen ayakkabılar, önce gazete kağıdına sarılmalı ve doğal oda ısısında iyice kurutulmalıdır.

Kirler bir fırça veya nemli bir bezle alınmalıdır.

Deride renk değişimini önlemek için, doğru bakım ürünü kullanılmalıdır.

Bakım ürünü çok az kullanılmalı ve yüzeye eşit yayılmalıdır. Çok kullanım nefes alabilme özelliğini engeller.

Kir ve toz, derinin yüzey deliklerini tıkayabilir ve nefes alabilme özelliğini önler.  Büyük kir ve lekelerin giderilmesi, özel bir temizleyici kullanımı gerektirir.  Temizleme işlemi deri tümüyle kuruduktan sonra yapılmalıdır. Lekenin deri üzerinde uzunca süre kalması, daha derin katmanlara nüfuzuna neden olduğundan özenle temizlenmelidir.

Ayakkabı Yapımında Kullanılan Terimler

ALT YAPI: Sayanın dışındaki parçaların bir araya getirilmesi ile oluşur.

AYAK: Derilerin alanını ölçmek için kullanılan birimdir.  (1 ayak=9.29 cm2) 

BOMBE: Ayakkabının burun kısmının formunu koruması için deri ile astar arasına konan sertleştirici takviyedir. Plastik alaşımlı olan bombe malzemesi ısıyla kalıbın şeklini alır ve ayakkabının burun şeklini uzun süre muhafaza etmesi, parmak uçlarımızı koruması açısından önemlidir.

FALÇA: Tamamı köseleden yapılmış ökçedir. (topuk)

FALÇATA: Ayakkabı imalatında kullanılan bıçaktır.

FORA DİKİŞLERİ: Yüz taban astarı ve tabanı (kösele veya lastik) birbirine tutturan dikişe denir.

FORT: Ayakkabıda arka kısmının dik durması ve formunu muhafaza etmesi için saya ile astar arasına konan sertleştirici takviyeye denir.

FREZE: Taban kenarlarının düzeltilmesi işlemine denir.

FİYAPA: Taban ile saya arasına yerleştirilen ikinci kat kösele veya lastik malzemeye denir.

KAMARA: Ayakkabının sol ve sağ yan kısımlarına denir.

GAZUMA: Fiyapa ve vardola ile tabanın dıştan dikilişi işlemine verilen addır.

HARAMA: Fora dikişinin tabanda görünmesini önlemek için tabana açılan kanalcığa denir.

ISTAMPA: Ayakkabının model kalıbına denir.

İÇ ASTAR: Ayakkabının iç kısmında kullanılan deri veya kumaştır. 4 temel işlevi vardır:

–  Ayak ve saya arasında koruyucu bir tampon tabaka olmak
–  Ayakkabının şeklini korumasını sağlamak
–  Ayağın nemini almak
–  Ayakkabının iç görünümünü şekillendirmek.

Astar ayakkabının önünde (aynada), yan taraflarında (gambada) veya ayağın bastığı alt taraflarında (mostrada) bulunabilir.
KÖSELE: Manda ve sığır derisinden yapılan alt yapıda taban astarı, fort, taban, vardola şerit yapımında kullanılan bir deri cinsidir.

MEKVAL: Havuzlu tabanlara dikilen kenar dikişine verilen isimdir.

SALPA: Fort kısmında kullanılan deri ve kösele artıklarının birleştirilmesiyle meydana getirilen destek malzemedir. Ayrıca montaj sırasında taban astarı olarak da kullanılır.

SARAÇ DİKİŞİ: Ayakkabının sayası üzerine uygulanan ve modelini belirleyen süs dikişleridir. Rok türü ayakkabılarda el saracı, diğer tarz ayakkabılarda makine saracı uygulanır.

TABAN ASTARI: Saya ile tabanın birbirine tutturulduğu iç parçadır. Taban ile mostra arasında bulunup, ayakkabının tabanının ayak şekline daha uygun olması ve bu formunu muhafaza etmesi için kullanılır. Genelde ayağın şekline uygun, içinde özel karışımlı esneklik sağlayıcı bir plastik ve çelik destek bulunan, ortopediyi sağlayan en önemli parçadır.

TRANTA (TAKVİYE PARÇASI): Ayakkabının zayıf bölgelerini sağlamlaştırmak için kullanılan yapışkanlı sigorta şerididir.

VARDOLA: Saya ile taban kenarı arasına konan kösele şeride denir.

MOSTRA: Ayakkabının içinde, taban kısmına konan etiketli deri parçasına verilen addır.

YASTIK SÜNGERLER: Bu malzeme genellikle mostranın altına konulan süngerlerdir. Ayakkabı tabanının ayak ortopedisine daha uygun hale gelmesini sağlar. Bunun için özellikle çocuk ayakkabılarında ayağının gelişmesini tamamladığı nazik bölgelerde (topuk altı ve ayak içi orta bombeler) destek olmak için özel esnek ve köpük gözenekli sağlam yastıklar sıkça kullanılır.

ÖKÇE: Ayakkabının topuk olarak tabir edilen kısmına verilen isimdir

Deri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Tarihçesi insanlık kadar eski olan deri, günümüzde çağdaş tabaklama ve finisaj işlemleri sonucunda vazgeçilmez bir ürün haline dönüşmüştür.

–  Tabaklama (Sepileme):  Ham derinin kullanımına yönelik olumsuz özelliklerin giderilmesini sağlayan yöntem olarak bilinir. 2 tür sepileme yöntemi vardır:
–  Bitkisel Sepileme: Bitkilerden elde edilen taneler kullanılır.
–  Madensel Sepileme: Krom bileşikleri ile deri işlenir.
–  Finisaj: Ham derinin renk, yüzey, doku özelliklerine arzulanan şeklin verilmesini sağlayan yöntem olarak bilinir.

DERİNİN ÖZELLİKLERİ AŞAĞIDAKİ GİBİ SIRALANABİLİR:

–  Yumuşak olması,
–  Dayanıklı ve bozulmaz olması,
–  Yüzeysel deliklerle hava ve su sirkülasyonunu sağlaması,
–  Nemi emme ve tekrar dışarı verebilme; “nefes alma” özelliğinin olması,
–  Az da olsa esneme özelliğine sahip olması.

DERİNİN FAYDALARI AŞAĞIDAKİ GİBİ SIRALANABİLİR:

–  Nefes alabildiği için ayağı serin tutar.
–  Çabuk yırtılma ve kopma yapmaz.
–  Nemi emdiği için ayakta koku oluşmasını önlemeye yardımcı olur.
–  Doğal olduğu için sağlıklıdır.
–  Esneyebildiği için ayağın şeklini alır.

Derisinden yararlanılan başlıca hayvanlar; sığır, koyun, at, geyik ve bazı süngerlerdir.
Deri bileşiminde; %50.2 Karbon, %25.4 Oksijen, %17.8 Azot, % 4.6 Hidrojen ve %2 Kükürt vardır.

Ayakkabının Sınıflandırılması

Ayakkabı tanımı çok geniş kapsamlı olup; kadın, erkek ve çocukların ayaklarını dış etkenlerden korumak ve topluma vermek istedikleri imajı pekiştirmek için kullandıkları yüz ve tabanları çeşitli malzemelerden yapılmış, şekli ayağın görünümüne benzeyen tüm ayak giysilerini kapsamaktadır. Ayakkabılar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

ÜRETİLDİĞİ MADDEYE GÖRE;

  • Deri
  • Suni Deri
  • Rugan
  • Tekstil
  • Kürk Astarlı

ÜRETİM ŞEKLİNE GÖRE;

  • El Monta
  • Makine Monta
  • Dışa Monta (Gazuma)
  • Rok (El Saraç Dikişli)
  • Atom ( Çevirme)
  • Good Year Welt
  • Enjeksiyon
  • Yapıştırma

KULLANIM AMACINA GÖRE;

  • Abiye
  • Casual
  • Sport
  • Outdoor
  • Sandalet-Terlik
  • Comfort
  • Dress

 

DİKİŞ ŞEKİLLERİNE GÖRE ;

  • Saraç (Tek iğne, Çift iğne)
  • Harama (Tabana gizli kanal açılır)
  • Gazuma (Tabanın dıştan dikişi)
  • Mekval (Havuzlu tabanın dıştan dikişi)
  • Taban Dikişi

Ayak Sağlığı

Ayak sağlığı için dikkat edilecek hususlar

Ayak sağlığında dikkat edilmesi gereken temel kuralları şöyle sıralayabiliriz;

Dar kalıplı, üstü basık, sivri burunlu, yüksek topuklu ayakkabılar nasır ve benzeri bir çok probleme davetiye çıkarabilir.

Ayak ağrılarını kulak ardı etmeyin. Sürekli ağrı varsa bir uzmana görünmelisiniz.

Ayaklarınızdaki ısı ve renk değişimlerini, yaraları inceleyiniz. Kalınlaşan veya düzensiz büyüyen tırnaklar mantar belirtisi olabilir. Ayağın herhangi bir yerindeki büyüme normal sayılmamalıdır.

Ayağınızı, özellikle parmak aralarını düzenli olarak yıkayıp çok iyi kurulamalısınız.

Ayak tırnaklarınızı düz olarak kesmeli ve çok kısaltmamalısınız. Tırnaklarınızın kenarını kesmeniz batık tırnaklara neden olabilir.

Şeker hastaları, kan dolaşımı problemi olanlar ve kalp hastalarının tırnaklarının başkaları tarafından kesilmesi daha doğrudur. Çünkü bu grupta bulunan insanlar enfeksiyona eğilimlidir.

Ayakkabının ayağa göre olması önemlidir. Ayakkabı alışverişinizi ayaklarınızın şiş durumuna denk getirin. Aşırı yıpranmış ayakkabıları mümkünse kullanmayın.

Yaptığınız etkinliğe uygun ayakkabı seçin. Örneğin koşarken gündelik ayakkabılarınızı değil, koşu ayakkabısı giyin.

Her gün aynı ayakkabıyı kullanmayın.

Yara ve enfeksiyona açık ortamlarda çıplak ayakla yürümeyin. Sandalet giyiyorsanız güneşli havalarda vücudunuz gibi ayaklarınızı da kremleyin.

Ayak hastalıklarında mutlaka bir doktora başvurun. Hatalı veya yanlış ilaç kullanımı küçük bir sorunu büyük bir soruna dönüştürebilir.

Şeker hastasıysanız yılda en az bir kez ayak uzmanına görünmelisiniz.

Ayakkabı Seçimi

AYAKKABININ AYAĞA UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Uzunluk: Ayak başparmağının önündeki mesafenin yeterli olup olmadığına bakmak gerekir. Bu mesafeyi ölçmek için ayakkabının burnundaki bombeye basılmaz, bu durum ayakkabıda hasara yol açabilir. Bunun yerine müşteriden ayak parmağını kaldırması ve uçtan itibaren olan mesafeyi kendisinin tespit etmesi rica edilir. Bu mesafe normal şartlarda 0.5 mm olmalıdır.

Topuk: Topuk kısmının iyice oturup oturmadığına bakılır. Müşteri oturduğunda topuğun çıkıp çıkmadığına dikkat edilir. Ayakkabının vurmaması için topuk kısmının çok da sıkı olmaması gerekir.

Ayakkabının Ağzı: Ayakkabının ağız kısmının ayağı sarıp sarmadığına bakılır. Bilek kemiğini kesip kesmediğine dikkat edilir.

Yüz: Müşteri parmak ucunda dururken ayakkabının yüzünde fazladan boşluk kalıp kalmadığına bakılır. Eğer boşluk kalmışsa sığ bir kırışıklık oluşacaktır.

Topuk Kayması: Müşteri yürürken topukta herhangi bir kayma olup olmadığına bakılır. Kalın tabanlı yeni ayakkabılarda ufak çapta bir kayma oluşabilir. Giyildikçe taban esnekleşecek, böylelikle kaymanın miktarı azalacaktır. Tam ve buçuklu numaraların enleri arasında bir ilişki vardır, ayakkabının uzunluğu arttıkça eni de her buçukta 0.40 cm artar.

 

AYAK SAĞLIĞI

Bilinçli ayakkabı seçimleri yaşam süreci içinde oluşabilecek bazı sağlık problemlerini engelleyebildiği gibi, bazı ayak problemlerinin tedavisini de saplamaktadır. Buna göre, ayak sağlığı için öncelikle ayağın şekline uygun ayakkabılar seçmeye özen göstermek gerekmektedir.

Anatomik ayakkabıların ise ayakta önemli taşıyıcı noktaları desteklediği için yürüyüşü rahatlatıcı yönü bulunmaktadır. Anatomik ayakkabılar vücudun rahat taşınmasını sağlar, omuriliğin duruşunu destekler, kişinin yorulmasını geciktirir. Doğal malzemeden üretilen ayakkabılar cilt sağlığının korunmasını sağlar, nasır, batık tırnak ve mantar gibi rahatsızlıkların oluşmasını engeller. Doğru ayakkabı ve sandaletler de ayağa egzersiz yaptırır.

Rasgele, (sonradan genişler) düşüncesiyle alınan ayakkabılar ayak sağlığını olumsuz olarak etkilemekte ve basma bozukluğuna, tırnak batmalarına, ayak mantarlarına, acılı nasırlara, ayak parmaklarında şekil bozukluklarına, çabuk yorulmaya, bilek burkulmalarına, ayak, bacak ve bel ağrılarına ve ayakta kalıcı deformasyonlarına sebep olabilmektedir.

Ayakkabı seçerken ilk kriterin, model ve renkten önce rahatlık olması gerekir. Bunun için ayakkabının doğal malzemelerden imal edilmiş olmasına özen göstermek gerekmektedir.

Ayakkabıyı alırken her ikisinin de giyilip yürürken test edilmesi gerekir.

Ayrıca, en uzun parmak ile ayakkabının ucu arasında yarım santim boşluk olmasına dikkat etmek gerekir.

Bağcıklı ayakkabılar ayağı daha iyi kavradığı ve kan dolaşımını engellemeyecek şekilde ayarlanabildiği için tavsiye edilmektedir.

Anatomik ayakkabıların ise ayakta önemli taşıyıcı noktaları desteklediği için yürüyüşü rahatlatıcı yönü bulunmaktadır.

Anatomik ayakkabılar vücudun rahat taşınmasını sağlar, omuriliğin duruşunu destekler, kişinin yorulmasını geciktirir. Doğal malzemeden üretilen ayakkabılar cilt sağlığının korunmasını sağlar, nasır, batık tırnak ve mantar gibi rahatsızlıkların oluşmasını engeller.

Doğru ayakkabı ve sandaletler de ayağa egzersiz yaptırır.

Ayakkabı Kullanım Klavuzu

Ayakkabınız kullanım amacına uygun olarak kullanılmalıdır.

Ayakkabı giyilirken ve çıkartılırken bağcıkları çözülmelidir, bağcıksız ayakkabılarda ise çekecek kullanılmalıdır.

Ayakkabılar ayağın maksimum şiş olduğu zaman diliminde sağ ve sol olarak denenmelidir, ayağı sıkan ayakkabı kesinlikle alınmamalıdır.

Ayakkabınız ayağınıza uygun ölçüde olmalıdır. Ayağa küçük ve büyük gelen ayakkabılar erken deformasyon, astar yırtılması gibi sorunlara yol açacaktır.

Ayakkabı rutubetli ortamlarda bekletilmemelidir.

Islak ayakkabılar oda sıcaklığında kurutulmalıdır. Direkt güneş ışığı altında veya herhangi ısı kaynağının altında kurutulduğu taktirde ayakkabıların yapışma yerlerinde açma, deride çatlama, leke ve şekil bozukluğu olabilir.

Nubuk veya süet malzemeden üretilmiş ayakkabılar uygun sertlikte bir fırça veya silgi ile temizlenmeli, kesinlikle yıkanmamalı ve slikon bazlı spreyler kullanılmalıdır.

Ayakkabılar kesinlikle çamaşır makinesinde veya elde yıkanmamalıdır.

İç astarında sentetik malzeme kullanılan ayakkabıların koku yapması ve su alması muhtemeldir.

Ayakkabının emmiş olduğu ter 24 saat içinde buharlaşır. Bu nedenle ayakkabıların 1 gün arayla giyilmesi ayakkabının daha uzun ömürlü olmasını sağlar.

Ayağın aşırı terlemesinden dolayı ayakkabı üzerinde oluşabilecek giderilmesi mümkün olmayan lekeler üretim hatası değildir.

Deri ayakkabılar kendi renginde boya veya natural cila ile cilalanmalıdır.

Astar kullanılmayan ayakkabılarda derinin rengi ayak ve çoraplara çıkabilir.

Ayakkabıların muhtemel kokulara karşı mutlaka havalandırılarak kaldırılması ve deformasyonu önlemek için kalıp kullanılması gerekmektedir.

Üst el dikişli ayakkabılarda (saraçlı tabir edilen) dikiş yerlerinden, taban ve yan kısımdaki derinin birleştiği bölümlerden su alması doğaldır. Dolayısıyla yağmurlu havalarda giyilmemesi tavsiye edilir.

Her türlü ayakkabı üzerinde “su geçirmez özelliği mevcuttur” ibaresi yok ise yağmurlu ve karlı havalarda su geçirebilir.

Özel malzemelerle üretilen ayakkabıların bakımı konusunda satış sorumlusu arkadaşlarımızdan yardım alabilirsiniz.

Vegetal dediğimiz bitkisel maddelerle işlentisi yapılmış olan deriler suyla temas ettiğinde, nemli bezle silindiğinde ve cila sürüldüğünde rengi değişebilir. Dolayısıyla bu tür derilerin suyla temas ettirilmemesi ve özel fırça ile tozunu alarak temizlenmesi tavsiye edilir.

Ayakkabı ile ilgili sorularınız varsa iletişim formuna yazabilirsiniz…